POS (Point of Sale) oznacza miejsce sprzedaży. Materiały POS to nośniki reklamowe stosowane w sklepach i ich bezpośrednim otoczeniu. Służą do wyróżnienia produktów, przekazywania informacji, budowania wizerunku marki oraz zachęcania klientów do zakupu.
POSM (Point of Sale Materials) to materiały reklamowe wykorzystywane w miejscu sprzedaży. Spotyka się również określenie POP (Point of Purchase), odnoszące się do miejsca zakupu. W praktyce branżowej terminy POS, POP i POSM są często stosowane w zbliżonym znaczeniu.
Materiały POS są wykorzystywane w trade marketingu, czyli działaniach wspierających sprzedaż produktów w kanałach handlowych. Często zalicza się je także do narzędzi reklamy BTL (Below the Line), obejmującej działania promocyjne poza tradycyjną reklamą masową.
Materiały POS są szczególnie ważne w sklepach samoobsługowych, ponieważ pomagają zwrócić uwagę klienta na produkt bez bezpośredniego udziału sprzedawcy.
Wobbler (kiwak, dyndacz) — niewielki nośnik reklamowy zamocowany do półki za pomocą elastycznego ramienia. Może poruszać się pod wpływem ruchu powietrza, dzięki czemu przyciąga wzrok. Często informuje o nowościach i promocjach.
Shelf stopper (stoper półkowy) — element reklamowy wystający prostopadle do krawędzi regału. Jest dobrze widoczny dla klientów przemieszczających się wzdłuż alejki sklepowej.
Shelf liner (listwa reklamowa) — podłużny pas graficzny umieszczany wzdłuż krawędzi półki. Może wyróżniać określoną markę lub grupę produktów i przekazywać informacje promocyjne.
Shelf talker — niewielki komunikat reklamowy przy produkcie, często umieszczony na krawędzi półki. W praktyce handlowej nazwa ta bywa używana również w odniesieniu do listew typu shelf liner.
Topper — element reklamowy umieszczany ponad regałem, półką lub ekspozytorem. Ułatwia odnalezienie marki i zwiększa widoczność ekspozycji.
Klipstrip (taśma ekspozycyjna) — pionowa taśma z uchwytami umożliwiająca zawieszenie drobnych produktów, np. słodyczy lub niewielkich akcesoriów.
Counter display (ekspozytor na ladę) — niewielki stojak z produktami umieszczany na ladzie lub przy kasie. Często służy do wspierania zakupów impulsowych.
Dyspenser — pojemnik lub podajnik na ulotki, broszury, katalogi, próbki albo niewielkie produkty.
Bilonownica — podstawka do wydawania reszty, której powierzchnia może zostać wykorzystana do prezentowania reklamy.
Stojak informacyjny — konstrukcja służąca do prezentacji informacji o cenach, promocjach, produktach lub usługach.
Stand reklamowy — samodzielna konstrukcja prezentująca grafikę reklamową, produkty albo materiały informacyjne. Może być wykonana z kartonu, tworzywa sztucznego, drewna lub metalu.
Display podłogowy — ekspozytor umożliwiający prezentację towarów poza standardowym regałem sklepowym.
Wyspa promocyjna — wydzielona przestrzeń sprzedażowa służąca do prezentacji większej ilości produktów, np. ekspozycja paletowa.
Totem reklamowy — pionowy, wolnostojący nośnik zawierający grafikę, komunikat promocyjny albo informacje kierunkowe.
Roll-up — baner zwijany do kasety, wykorzystywany podczas prezentacji, promocji, targów i wydarzeń.
Potykacz — przenośna, najczęściej dwustronna tablica reklamowa ustawiana przed sklepem, lokalem lub punktem usługowym.
Naklejka podłogowa — grafika umieszczana na podłodze, wykorzystywana do kierowania ruchem klientów, oznaczania promocji lub wyróżniania stref.
Hanger (zawieszka sufitowa) — reklama podwieszana do sufitu, widoczna ponad regałami i ekspozytorami.
Flagietka — niewielka flaga reklamowa wykorzystywana wewnątrz sklepów lub w ich otoczeniu.
Plakat POS — drukowana reklama informująca o produkcie lub promocji w punkcie sprzedaży.
Lightbox — podświetlany kaseton z grafiką reklamową, zwiększający widoczność przekazu.
Digital signage — elektroniczny ekran służący do wyświetlania reklam, animacji, filmów i informacji promocyjnych.
Infokiosk — interaktywne urządzenie umożliwiające klientom samodzielne wyszukiwanie informacji o produktach lub usługach.
Ważne: nazewnictwo branżowe materiałów półkowych nie jest całkowicie jednolite. Podczas identyfikacji nośnika należy zwracać uwagę przede wszystkim na jego budowę, sposób mocowania, miejsce ekspozycji i funkcję.
Soft POS to zazwyczaj lekkie, stosunkowo niedrogie nośniki wykorzystywane podczas krótkotrwałych promocji. Przykładami są plakaty, ulotki, kartonowe woblery, zawieszki, listwy półkowe i naklejki.
Typowe podłoża: papier, karton, tektura falista, folie samoprzylepne oraz cienkie tworzywa sztuczne.
Hard POS obejmuje zwykle trwalsze konstrukcje przeznaczone do dłuższego lub wielokrotnego użytkowania. Przykładami są metalowe stojaki, ekspozytory z pleksi, regały reklamowe, kasetony i trwałe prezentery.
Typowe podłoża: PMMA (pleksi), PVC, HIPS, metal, drewno oraz płyty drewnopochodne.
Podział na soft POS i hard POS ma charakter praktyczny. Ten sam rodzaj nośnika może występować w wersji tymczasowej, wykonanej z kartonu, oraz w wersji trwałej, wykonanej z metalu lub tworzywa sztucznego.
Druk cyfrowy — wykorzystywany między innymi przy krótkich nakładach, personalizacji i częstych zmianach projektów.
Druk offsetowy — stosowany przede wszystkim przy większych nakładach materiałów drukowanych, np. elementów kartonowych.
Druk UV — umożliwia wykonywanie nadruków na różnych podłożach, również na wybranych materiałach sztywnych.
Sitodruk — wykorzystywany do nanoszenia farby na różnorodne powierzchnie, także przy zastosowaniu specjalnych farb i efektów.
Druk wielkoformatowy — stosowany przy produkcji dużych plakatów, banerów, roll-upów i grafik na ekspozytory.
Materiały POS stanowią ważny element komunikacji reklamowej w miejscu sprzedaży. Występują w wielu formach, różniących się sposobem mocowania, lokalizacją, konstrukcją i przeznaczeniem. Przy ich projektowaniu należy uwzględniać zarówno cele reklamowe, jak i wymagania techniczne. Poprawne wykonanie materiału POS wymaga znajomości zasad kompozycji wizualnej, technologii druku, właściwości podłoży oraz sposobów obróbki i montażu.