Papiery i ich właściwości

W kwalifikacji PGF.07 znajomość rodzajów papieru oraz ich parametrów (gramatura, grubość, sztywność, nieprzezroczystość, faktura) jest kluczowa przy doborze podłoża do konkretnego produktu poligraficznego.

Gramatura papieru

Gramatura to masa 1 m² papieru wyrażona w g/m². Najczęściej stosowane zakresy:

  • 70–90 g/m² – papier biurowy, dokumenty tekstowe
  • 120–170 g/m² – ulotki, plakaty, broszury
  • 200–300 g/m² – okładki, zaproszenia, karty
  • 300–350 g/m² – wizytówki, karty katalogowe

Grubość i sztywność

Grubość (mikrony) nie zawsze rośnie proporcjonalnie do gramatury — zależy od rodzaju masy papierniczej. Sztywność wpływa na obróbkę: papiery powyżej 250–300 g/m² wymagają bigowania przed falcowaniem.

Nieprzezroczystość

Nieprzezroczystość (opacity) określa, na ile druk z jednej strony prześwituje na drugą. Przy druku dwustronnym wybiera się papiery o wysokiej nieprzezroczystości, aby uniknąć efektu przebijania.

Faktura i rodzaje papieru

  • Offset – papier niepowlekany, chłonny, idealny do tekstu
  • Kreda mat / błysk – papier powlekany, do zdjęć i grafik
  • Papiery ozdobne – fakturowane, barwione w masie, do zaproszeń i dyplomów
  • Papier samoprzylepny – do etykiet i naklejek

Dobór odpowiedniego papieru jest oceniany na egzaminie PGF.07 — zdający powinien umieć uzasadnić wybór podłoża do ulotki, wizytówki, plakatu czy okładki.


Suma farb CMYK (TAC)

Suma farb CMYK, czyli TAC (Total Area Coverage), określa maksymalną łączną ilość farby nakładaną na papier. Dla papierów powlekanych wynosi zwykle 300–320%, a dla niepowlekanych 260–280%.


Biel papieru

Biel papieru określa jego jasność i wpływa na odbiór kolorów. Papier o wysokiej bieli podbija kontrast i nasycenie barw, natomiast papier kremowy obniża kontrast i ociepla kolory.


Gładkość papieru

Gładkość papieru wpływa na jakość odwzorowania detali. Papiery powlekane są bardzo gładkie i dają wysoką ostrość druku, natomiast papiery niepowlekane są bardziej chropowate i chłonne.


Kierunek włókien

Kierunek włókien to dominujący układ włókien celulozowych w papierze. Ma duży wpływ na zachowanie arkusza podczas falcowania, bigowania i zginania. Papier zgina się łatwiej równolegle do włókien, a trudniej w poprzek. Przy produkcji książek, okładek i broszur kierunek włókien powinien być zgodny z grzbietem, aby uniknąć falowania i pękania.


Papiery specjalne

Papiery specjalne to podłoża o nietypowych właściwościach lub przeznaczeniu. Należą do nich papiery syntetyczne odporne na wodę i rozdarcia, papiery fotograficzne o wysokiej gładkości, papiery termiczne stosowane w drukarkach paragonowych, papiery samokopiujące, papiery metalizowane oraz papiery ekologiczne z recyklingu. Wybór papieru specjalnego zależy od funkcji produktu i warunków jego